Manifest
8 min qari
Twelidna bil-għan li nsaħħu l-valuri tad-demokrazija u nagħmluha aktar għanja.
Inqisu d-demokrazija bħala l-aħjar sistema possibbli ta’ għajxien flimkien. Bħala ideal li qatt ma jintlaħaq, il-perfezzjoni tagħha tinsab preċiżament fl-awtokritika kostanti u fit-tfittxija bla waqfien għat-titjib tagħha, bħall-kewkba polari li tmexxi r-rotta mingħajr ma qatt tista’ tmissha.
Nemmnu li d-demokrazija hija l-aħjar formula għad-dinjità tal-bniedem.
Naħsbu li hija sistema li tippermetti lis-soċjetà tilħaq kwalunkwe għan, bħala tim, ikun kemm ikun kbir.
Id-demokrazija, bis-saħħa tal-intelliġenza kollettiva, il-ġustizzja u l-libertà li toħloq, hija l-mutur ewlieni tal-abbundanza. Imsejsa fuq is-solidarjetà personali, hija tqassam dan il-ġid u tbiddlu f’opportunitajiet, biex ħadd ma jitħalla lura u kulħadd ikun jista’ jgħix ħajja dinjituża u sħiħa.
Nafu li d-demokrazija hija sinonimu ta’ benessri: l-impatt pożittiv ta’ sistema demokratika fuq il-ħajja tan-nies huwa kbir ħafna1. Illum nafu li fi klassifika2 tad-demokraziji, li tagħti punteġġ lil kriterji bħall-proċess elettorali u l-pluraliżmu, il-funzjonament tal-Gvern, il-parteċipazzjoni politika, il-kultura politika demokratika u l-libertajiet ċivili, hemm korrelazzjoni bejn il-punteġġ u l-ħajja tan-nies. Punt wieħed ta’ differenza fil-klassifika jammonta għal differenza ta’ 13,286 dollaru fid-dħul per capita; 2.6 snin aktar ta’ stennija tal-għomor bis-saħħa ta’ indikaturi aħjar fl-Indiċi tal-Iżvilupp Uman (HDI), speċjalment fl-aċċess għas-saħħa u għall-edukazzjoni. U anki inqas inugwaljanza, b’titjib sa 2 punti fil-koeffiċjent tal-inugwaljanza Gini.
Dan jista’ jiġi spjegat ukoll minn perspettiva oħra: ejja nieħdu l-medja tad-dħul per capita tal-ewwel għaxar demokraziji fl-indiċi ta’ The Economist, li hija ta’ madwar 65,000 dollaru. Min-naħa l-oħra, nieħdu l-istess indikatur għas-sistemi awtokratiċi fil-qiegħ tal-indiċi, li huwa ta’ madwar 2,000 dollaru. Ir-riżultat huwa differenza ekonomika ta’ aktar minn 30 darba. L-istennija medja tal-għomor fl-ewwel demokraziji taqbeż it-82 sena, filwaqt li fl-awtokraziji tat-tieni grupp bilkemm tilħaq il-55. Dan huwa dovut għas-sistemi tas-saħħa u tal-edukazzjoni, li spiss ma jeżistux jew ikunu ġġarrfu. U wkoll għall-fatt li l-poter u l-ġid ikunu kkonċentrati f’parti żgħira ħafna tal-popolazzjoni.
1 Data meħuda mir-rapport tal-Instituto de Empresa “Impacto de la Identidad Digital en el PIB global” (L-impatt tal-identità diġitali fuq il-PDG globali), 2020.
2 “The Democracy Index”, The Economist.
Nafu li għandna l-għedewwa.
Sistemi, kurrenti, duttrini u attitudnijiet li kontinwament ixekklu t-tkabbir tad-demokrazija.
It-totalitariżmi. Reġimi fejn l-istat jikkonċentra l-poter assolut, jgħaffeġ kull oppożizzjoni u jikkontrolla l-ħajja pubblika u privata taċ-ċittadini. Jeqirdu l-libertà individwali u jnaqqsu l-bniedem għal sempliċi rota fil-magna tal-gvern, u spiss jgħaffġu d-dinjità u d-drittijiet fundamentali tiegħu.
L-ideoloġiji dommatiċi, għax jaqsmu s-soċjetajiet f’kampijiet li ma jistgħux jirrikonċiljaw ruħhom u joqtlu d-dibattitu razzjonali. Ipoġġu l-fanatiżmu ’l fuq mir-raġuni u jitbiegħdu mill-kunsens u t-tolleranza meħtieġa għal għajxien flimkien fil-paċi.
Il-vittimiżmu, għax ineħħi r-responsabbiltà personali u jaqbad lin-nies fin-nassa tal-impotenza u tal-istaġnar, minn fejn iwaħħlu fil-fatturi esterni għall-problemi tagħhom. Ma jħallix lill-bniedem jilħaq l-ogħla potenzjal tiegħu.
Il-biża’, meta ma jibqax sinjal ta’ awtopreservazzjoni u jsir ħabs mentali li ma jħalliniex ngħixu, nikbru u niddeċiedu b’libertà.
L-adamiżmu, għax jiddisprezza l-esperjenza storika u, taħt l-illużjoni falza li qed jinnova mix-xejn, iġegħelna nirrepetu l-iżbalji tal-passat.
Id-dikotomiji, għax jimbuttawna naraw id-dinja bħala għażla binarja.
Il-logħob b’somma żero, għax isostni li s-suċċess ta’ naħa waħda jeħtieġ it-telfa tal-oħra, u b’hekk ixekkel il-kooperazzjoni għall-benefiċċju reċiproku.
L-istoriċiżmu, għax jassumi li l-istorja timxi fuq liġijiet inevitabbli u destin predeterminat, u b’hekk jeqred il-libertà u l-kreattività tagħna biex infasslu sistemi aħjar.
Il-pessimiżmu, għax inissel l-apatija u n-nuqqas ta’ fiduċja, u jiftaħ il-bieb għal populiżmi li jippromettu s-salvazzjoni.
Il-korruzzjoni, fil-forma ta’ abbuż ta’ poter u użu ta’ riżorsi pubbliċi għal interessi privati, li ddgħajjef bil-kbir l-istat tad-dritt u teqred il-fiduċja taċ-ċittadin.
Kontinwament jitfaċċaw sfidi li jheddu l-valuri demokratiċi tagħna, u dan jitlob minna impenn bla waqfien biex nippreservawhom.
Aħna ottimisti.
Sistema demokratika tista’ titjieb gradwalment, filwaqt li tadatta ruħha għall-bidliet.
Il-Fondazzjoni twieldet biex turi li l-progress tekniku huwa reali biss meta jittraduċi ruħu f’dinjità għan-nies.
Nipprovdu t-teknoloġija li tagħmel possibbli demokrazija ġdida. It-teknoloġija bbażata fuq l-Identità Diġitali se ssaħħaħ l-affidabbiltà tas-sistema, is-sigurtà u l-privatezza tagħha, u se tkun mod kif in-nies jiksbu l-leġittimità biex jipparteċipaw b’mod attiv fil-ħajja pubblika. B’hekk nagħtu lok għal paradigma ġdida fid-demokrazija.
Nappoġġjaw proġetti li jikkontribwixxu biex joħorġu l-aħjar fid-demokrazija, ineħħu l-vizzji li jdgħajfuha u jsaħħu l-virtujiet ewlenin tagħha.
Se naħdmu biex neliminaw kull attitudni totalitarja, billi nippromwovu l-iżvilupp ta’ mekkaniżmi li jippermettu l-akbar pluralità possibbli u jiġġeneraw dibattitu kostruttiv.
Quddiem id-dommi u l-polarizzazzjoni, se nippromwovu l-użu tar-raġuni u t-tfittxija tal-kunsens b’mod paċifiku.
Quddiem il-vittimiżmu, se nħeġġu attitudnijiet ta’ protagoniżmu u ta’ responsabbiltà personali, u nfittxu t-twettiq soċjali.
Se nistimulaw atti ta’ kuraġġ li jippermettu lin-nies jeħilsu mill-ktajjen u jikbru.
Quddiem l-adamiżmu, se nibnu sistemi li jippermettu titjib żgħir, b’mod iterattiv, abbażi ta’ inġinerija soċjali gradwali.
Quddiem id-dikotomiji, se nuru li l-għażliet qatt ma huma abjad jew iswed, iżda spettru ta’ soluzzjonijiet gradwali u bla limitu.
Quddiem il-logħob b’somma żero, se nipproponu logħob b’somma pożittiva, li jibni relazzjonijiet fruttużi u ta’ benefiċċju għall-partijiet kollha fit-tul.
Jekk nibdew min-natura, naħsbu li hemm spazju għall-ħolqien. Il-futur mhuwiex miktub. Huwa xi ħaġa li nistgħu u għandna nfasslu.
Se nagħmlu ħilitna kollha biex noħolqu sistemi li jagħmluha aktar diffiċli għall-korruzzjoni politika u l-abbuż ta’ poter u jżidu l-fiduċja fl-istat tad-dritt u l-fiduċja taċ-ċittadini.
Nemmnu fit-teknoloġija.
Qed ngħixu splużjoni bla preċedent ta’ innovazzjoni teknoloġika li toffri possibbiltajiet bla limitu. Madankollu, il-ħeffa tal-bidla u l-adozzjoni kumplessa tagħha jbeżżgħu u jheddu li jħallu lil ħafna lura, u jitimgħu tbassir estrem.
Mingħajr ma nnaqqsu xejn mir-riskji, li għandna l-obbligu li nimmaniġġjaw, aħna ottimisti: nemmnu li nistgħu nieħdu vantaġġ minn ċerti teknoloġiji u nħaddnuhom biex noħolqu mod aħjar ta’ għajxien flimkien.
Nafu b’xi teknoloġiji li, jekk jintużaw sew, jistgħu jgħinu:
- It-teknoloġija li tinsab wara n-netwerks soċjali tippermetti kollaborazzjoni fuq skala kbira u istantanja. Tagħtina l-kapaċità li nikkollaboraw b’mod deċentralizzat, niddiskutu u naslu għal qbil b’mod mgħaġġel u sempliċi.
- L-Intelliġenza Artifiċjali ttejjeb bil-kbir il-kapaċitajiet konjittivi tagħna u tista’ tkun mezz għal innovazzjoni bla limiti; tħaffef l-applikazzjoni ta’ soluzzjonijiet li qatt ma rajna bħalhom għas-saħħa, l-edukazzjoni, l-enerġija jew il-protezzjoni tan-natura.
- It-teknoloġija li fiha l-Fondazzjoni hija pijuniera, u li se tiggarantixxi l-affidabbiltà tas-sistema: l-Identità Diġitali tagħti liċ-ċittadin kontroll sħiħ fuq il-privatezza tiegħu u l-leġittimità biex jeżerċita s-sovranità tiegħu fil-ħajja pubblika, u toħloq relazzjoni demokratika sigura għall-partijiet interessati u l-istituzzjonijiet kollha.
L-attitudni tagħna hija li nħaddnu t-teknoloġija u nużaw il-potenzjal tagħha bħala mezz għall-ġid tas-soċjetà.
Nemmnu fil-JIENA.
Nemmnu li l-bidla vera ma tiġix iddettata mill-istrutturi; jagħmluha n-nies f’sistemi msejsa fuq il-valuri. Irridu nagħtu s-saħħa lil kull persuna biex tieħu f’idejha t-tmexxija u tkun il-protagonista assoluta tal-bidla li tixtieq tara f’ħajjitha u fis-soċjetà.
L-istint tagħna ta’ awtopreservazzjoni huwa l-aktar virtù safja, mhux vizzju li għandna naħbu. Niddefendu egoiżmu b’saħħtu: it-tfittxija mhux negozjabbli tal-milja personali mhijiex il-brejk tal-progress, iżda l-mutur tiegħu.
Nemmnu li s-saħħa tal-individwu hija prerekwiżit għal demokrazija b’saħħitha. Individwi li huma sidien tar-raġuni tagħhom stess, żviluppati għal kollox u ħielsa mill-ktajjen biss għandhom il-kapaċità reali li jikkollaboraw, jiddiskutu u jibnu kunsens kollettiv, mingħajr ma jħallu lill-ideoloġiji dommatiċi jimmanipulawhom.
Inqisu l-bniedem bħala ħallieq u mhux bħala debitur. Niċħdu mill-għeruq kull duttrina li tfittex li tissoġġetta lill-individwu għal dejn perpetwu, li tipprova toħonqu bi twemmin li jillimitah jew tħollu sakemm jisparixxi.
Niddefendu JIENA awtarkiku, b’saħħtu u sid tiegħu nnifsu. Imwieled minn din is-saħħa naturali, l-individwu sħiħ jespandi b’mod naturali, u jipproġetta ruħu b’mod istintiv fil-familja u l-ħbieb tiegħu u, aktar tard, fil-bqija tas-soċjetà u n-natura, bħala l-grawnd tal-logħba tal-ħajja.
Għax il-milja individwali ma tħarisx biss ’il ġewwa: titlesta biss meta jkollha impatt fuq il-kollettiv. Min-natura tagħna aħna bnedmin soċjali, u huwa fl-interazzjoni mal-komunità li l-potenzjal tagħna isib il-forma u d-destinazzjoni finali tiegħu.
Nemmnu f’JIENA li għandu s-saħħa li jespandi u jħalli impatt pożittiv fuq il-bqija tas-soċjetà.
Nemmnu fl-edukazzjoni.
Nemmnu li l-edukazzjoni hija l-pilastru li jiggarantixxi li persuna sovrana u sid tagħha nfisha teżerċita l-libertà tagħha b’mod etiku u responsabbli, u tbiddel il-potenzjal tagħha f’impatt soċjali pożittiv.
Se nippromwovu edukazzjoni li tibni l-ispirtu kritiku u tippermetti li jittieħdu deċiżjonijiet infurmati, ibbażati fuq ir-raġuni. U li tibni azzjoni ċivika msejsa fuq il-valuri demokratiċi.
Edukazzjoni li tippermetti li jiġu żarmati l-għedewwa tad-demokrazija. L-edukazzjoni għandha tqiegħed ruħha bħala għodda biex tittrasforma s-soċjetà quddiem il-kurrenti u s-sistemi li sistematikament ixekklu t-tkabbir tad-demokrazija.
Edukazzjoni li tifforma nies li jikbru, li jkunu jistgħu jieħdu rwol ta’ protagonisti u jinfetħu lejn l-oħrajn għat-twettiq personali u soċjali.
Civitana, teknoloġija għal demokrazija aktar għanja.
Il-Fondazzjoni tipproponi t-teknoloġija Civitana.ID, li flimkien ma’ teknoloġiji oħra u qafas ta’ ħidma etiku se tarrikkixxi d-demokrazija.
It-teknoloġija tista’ tintuża għal dan li ġej:
Kollaborazzjoni taċ-ċittadini
Il-ħolqien ta’ mekkaniżmi biex iċ-ċittadini jkunu jistgħu jfasslu inizjattivi: jikkollaboraw fit-tfassil tagħhom, jaqsmuhom, jiddiskutuhom f’avvenimenti fiżiċi jew diġitali u, fl-aħħar, jappoġġjawhom, jiffirmawhom elettronikament u jippreżentawhom quddiem l-istituzzjonijiet pubbliċi li lilhom hija indirizzata l-proposta. Kollox b’mod diġitali.
Dan huwa mekkaniżmu ta’ kollaborazzjoni taċ-ċittadini versatili ħafna. Jista’ jservi biex grupp ta’ ċittadini jikkollabora fit-tfassil ta’ kumpless sportiv, xogħol pubbliku jew ġnien għat-tfal u jressquh quddiem il-kunsill lokali. Biex jiddiskuti, jilħaq qbil u jiddefinixxi l-emendi u l-pożizzjoni tiegħu dwar abbozz ta’ liġi lokali, reġjonali jew nazzjonali. Biex jimmaniġġja kawża kollettiva fil-qorti għad-difiża tad-drittijiet tiegħu bħala konsumaturi; biex ifassal il-linji gwida ta’ proġett komunitarju jew ta’ assoċjazzjoni ta’ persuni interessati, pereżempju ta’ residenti jew familji; dimostrazzjoni pubblika diġitali, b’pożizzjoni pubblika quddiem sfida soċjali jew politika; inizjattiva leġiżlattiva popolari.
Din it-teknoloġija tpoġġi liċ-ċittadini fiċ-ċentru biex ikunu jistgħu jiddefendu l-interessi tagħhom b’mod leġittimu, sigur, verifikabbli, pluralistiku, rispettuż u organizzat.
Evalwazzjoni tas-sistema pubblika
Qabel ma waslu r-reviżjonijiet ta’ Google, ma kienx hemm referenza biex jiġu evalwati ċerti servizzi, bħal pereżempju l-kwalità tar-ristoranti. U biddlilna ħajjitna! Aħna ispirati minn dan il-mekkaniżmu sempliċi iżda qawwi biex is-servizzi tas-sistema pubblika jiġu evalwati mill-klijent ewlieni tagħhom, iċ-ċittadin.
Se nappoġġjaw għodod li jistgħu jevalwaw is-sistema kumplessa tas-servizzi pubbliċi, minn reġistru sa servizz tas-saħħa, tal-edukazzjoni, ta’ servizz lill-pubbliku jew kwalunkwe servizz ieħor.
L-għan huwa li tiġi offruta evalwazzjoni sempliċi, sistematika u effiċjenti, li mbagħad tkun tista’ tiġi analizzata mis-servizzi l-aktar bażiċi sal-ogħla livell. Kollox biex l-uffiċjali pubbliċi u l-politiċi jkunu jistgħu jiżviluppaw inizjattivi għal titjib gradwali u kontinwu tas-servizzi pubbliċi.
Konsultazzjoni
Teknoloġiji li, flimkien ma’ Civitana.ID, jippermettu li jitkejjel il-polz tas-soċjetà ċivili b’mod veritier, anonimu, kwantifikabbli u verifikabbli dwar kwalunkwe kwistjoni kurrenti, intenzjoni tal-vot, konsultazzjoni formali vinkolanti dwar deċiżjoni politika u strateġika jew saħansitra referendum.
Mekkaniżmi biex tinqered il-korruzzjoni politika
Se nappoġġjaw inizjattivi li b’kull mod jippermettu li jinqerdu l-korruzzjoni politika u l-abbuż ta’ poter, speċjalment dawk li jattivaw mekkaniżmi ta’ rapportar anonimu mix-xhieda, li jevitaw il-pressjoni u l-possibbiltà ta’ ritaljazzjoni minn persuni diżonesti.

